TotalEnergies moet de Scope 3-uitstoot door het gebruik van haar olie en gas opnemen in zijn zorgvuldigheidsplan. Dat oordeelde de rechtbank in Parijs op 25 juni 2026 in een Franse klimaatzaak, gevoerd door Notre Affaire à Tous, Sherpa, France Nature Environnement en de gemeente Parijs. Het wettelijk verplichte plan beschrijft risico’s voor mensenrechten, veiligheid en milieu en maatregelen om ernstige schade te voorkomen. De rechtbank vindt het bestaande plan onvolledig en verlangt een aangepast plan vóór de verdere behandeling in januari 2027.

De Franse Loi de Vigilance uit 2017 verplicht grote bedrijven zoals TotalEnergies zo’n plan op te stellen, uit te voeren en te publiceren. De grens ligt bij minstens 5.000 werknemers in Frankrijk of 10.000 wereldwijd, inclusief dochterbedrijven, gedurende twee opeenvolgende boekjaren.

TotalEnergies verdedigde het weglaten van Scope 3-uitstoot: de Franse wet zou alleen concrete milieuschade omvatten, niet wereldwijde klimaatverandering met haar talloze veroorzakers. De rechtbank wees dat af en gebruikte de Europese CS3D-wetgeving om de Franse wet uit te leggen. Klimaatbescherming was een belangrijke aanleiding voor CS3D. Door de vergelijkbare verplichtingen en doelen omvatten de Franse en Europese regelingen volgens de rechtbank ook klimaatschade.

Klimaatschade valt ook onder milieuschade

Volgens de rechtbank zetten wetten als CS3D niet-bindende OESO-richtlijnen en VN-principes voor verantwoord ondernemen om in juridische verplichtingen. Deze uitspraak maakt de klimaatverantwoordelijkheid concreet afdwingbaar: TotalEnergies moet ook Scope 3-uitstoot meenemen. Welke maatregelen het aangepaste plan moet bevatten, staat nog open.

Scope 3 betreft indirecte uitstoot in de waardeketen, bijvoorbeeld wanneer klanten verkochte brandstoffen verbranden. De rechtbank wijst op de invloed van TotalEnergies op die keten en het directe verband tussen zijn producten en de uitstoot bij verbranding.

Het concern waarschuwde voor dubbeltelling: dezelfde uitstoot kan bij klanten als directe uitstoot meetellen. De rechtbank vindt dat geen bezwaar. Scope 3 vormt het grootste deel van de uitstoot van fossiele bedrijven. In de Shell-klimaatzaak werd dit aandeel eerder op 85 procent geschat. Aanpak vanuit meerdere schakels kan daarom juist veel effect hebben.

Vervolg in januari 2027

TotalEnergies kondigde op 27 juli 2026 hoger beroep aan. In januari 2027 komen de partijen opnieuw bijeen voor een planning van processtukken en mogelijke zittingen. De rechtbank moet nog bepalen aan welke criteria het aangepaste plan moet voldoen. Ook staan civielrechtelijke aansprakelijkheid wegens ecologische schade en rechtsherstel voor de eisers nog open.

De herhaalde verwijzingen naar de 1,5-gradengrens wijzen mogelijk op een verdere eis: een bedrijfsstrategie die daarmee in lijn is. Het Internationaal Gerechtshof bevestigde die grens in zijn klimaatadvies uit 2025. Hoe dat samengaat met TotalEnergies’ investeringen in nieuwe olie- en gasvelden, blijft onduidelijk.

Meer weten over deze casus? Download nu onze deep dive!

Total Energies & the Duty of Vigilance