Circulair nieuws
Nieuw rapport: gemeenten spelen een cruciale rol in klimaatbeleid
18-02-2026
Nieuw rapport: gemeenten spelen een cruciale rol in klimaatbeleid
Recente uitspraken van het Internationaal Gerechtshof (ICJ) en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) maken duidelijk: gemeenten spelen een cruciale rol in het naleven van internationale klimaatverplichtingen. Een nieuw onderzoek van de Environmental Justice Clinic van de Universiteit van Amsterdam, uitgevoerd in samenwerking met CircuLaw, zet uiteen hoe internationale klimaatrechtspraak zich vertaalt naar concrete verantwoordelijkheden op lokaal niveau.
De centrale conclusie is helder: gemeenten zijn niet slechts uitvoerders van nationaal beleid, maar hebben hun eigen rol in het voorkomen van klimaatschade – en in het verlengde daarvan, de bescherming van mensenrechten. Gemeenten kunnen, met andere woorden, echt bijdragen aan internationale klimaatdoelen.
Het rapport, From International Justice to Local Action: The Application of International Climate Obligations to Municipal Governance, analyseert drie baanbrekende juridische ontwikkelingen: het ICJ Advisory Opinion on Climate Change (2025) en de EHRM‑arresten Klimaseniorinnen v. Switzerland en Greenpeace Nordic v. Norway. Met het rapport laat de Environmental Justice Clinic zien dat internationale klimaatrechtspraak directe gevolgen heeft voor lokaal bestuur.
Klimaatverandering als mensenrechtenkwestie
De internationale rechtspraak bevestigt dat klimaatverandering een directe bedreiging vormt voor fundamentele mensenrechten, waaronder het recht op leven en het recht op privé‑ en gezinsleven. Een schoon, gezond en duurzaam milieu wordt daarbij steeds meer erkend als randvoorwaarde voor alle andere mensenrechten. Lokale besluitvorming over onder meer ruimtelijke ordening, infrastructuur, vergunningverlening en energiebeleid is daarom juridisch relevant.
Volgens het ICJ en het EHRM zijn overheden – en dus ook gemeenten! - verplicht om werk te maken van klimaatbeleid. Bij vergunningverlening, planning en handhaving moeten gemeenten toetsen of projecten verenigbaar zijn met de 1,5°C‑doelstelling van het Akkoord van Parijs.
Een routekaart voor gemeenten
Kortom: gemeenten moeten aan de slag met klimaatbeleid. Het rapport biedt daarbij een praktische routekaart, bestaande uit vijf stappen:
- het uitvoeren van een actuele broeikasgas‑nulmeting;
- het vaststellen van lokale reductiedoelstellingen in lijn met nationale klimaatdoelen;
- het invoeren van bindende regels voor sectoren als bouwen, mobiliteit en landgebruik;
- effectieve monitoring en handhaving;
- transparante communicatie richting inwoners.
CircuLaw werkt samen met overheden en organisaties om juridische inzichten te vertalen naar toepasbaar beleid en regelgeving. Wil je weten hoe we je kunnen helpen? Neem dan contact met ons op!